Schaalmodel van een simplexkast met interieur: broedkamer, moerrooster en honingkamer. Geschenk van dhr. Kelting. ±1940.

WBC-hive Traditionele, dubbelwandige "tuinkast" uit Groot-Brittannië. Hierin werden voor het eerst in Europa de internationale standaardmaten voor bijenkasten toegepast. De kast wordt door sommige Britse imkers nog steeds gebruikt. De Nederlandse Simplex binnenkasten passen er ook in.

Houtgesneden bijenkast de Leeuw van Simpson In gebruik als spreekgestoelte, gedeeltelijk gerenoveerd. Gemaakt naar aanleiding van teksten uit de bijbel in Richteren (15:8) "En na simmige dagen kwam hij weder om haar te nemen; toen week hij af om het aas van de leeuw te bezien; en zie, een bijenzwerm was in het lichaam van de leeuw, met honing"; (15:9) "En hij nam dien in zijn handen en ging voort tot zijnen vader en tot zijne moeder, en gaf hun daarvan en zij aten; doch hij gaf hun niet te kennen, dat hij den honing uit het lichaam van den leeuw genomen had." Herkomst onbekend. ±1850.

Bevruchtingskastje Hierin kan een groter volkje geplaatst worden, wat meer kans op succes geeft. De gaten met gaas dienen voor ventilatie tijdens eventueel transport. ±1960.

Antiek bevruchtingskastje ±1900.

Bevruchtingskastje Het kastje is met de voorzijde met daarin de vliegopening naar beneden opgesteld om het inwendige te kunnen zien. In het bovenste afgescheiden gedeelte doet de imker voedsel (suikerdeeg), waarna twee pollepels natgemaakte bijen in het kastje worden geschept samen met een onbevruchte koningin. Aan het deksel worden tussen de latjes drie reepjes kunstraat bevestigd waar het volkje raatjes van maakt. Zodra deze raatjes van larven zijn voorzien kan de imker beoordelen of de jonge koningin goed werd bevrucht. Indien dat het geval is kan ze via een invoerkooitje aan een ander volk worden toegevoegd. ±1920.

Koninginnenteeltkast Deze kast, ook wel drieramer of drieraamskast genoemd, wordt gebruikt voor de teelt van koninginnen.

Dadantkast Dit type bijenkast is wereldwijd het meest gebruikte type bijenkast, samen met de Langstroth. Het is een ontwerp uit de 19e eeuw waarin voor het eerst de nieuwe wetenschappelijke kennis over bijenvolken, met name die over de afstand tussen de raten, werd toegepast. Ook is de kast eenvoudiger, goedkoper en praktischer in het gebruik. De Nederlandse spaarkast is erop gebaseerd, maar is iets kleiner. Exemplaar met voerbak en moerrooster.

Gerstungs Thüringerkast Staand model. De kast kan aan de achterkant worden geopend, maar wordt van boven uit behandeld. De kast bleek niet geschikt voor de Nederlandse drachtomstandigheden. ±1910.

Dekplank van stro met gat voor een Thüringer voederballon. ±1920.

Fruitteeltkast ontworpen door Dr. Ir. A. Minderhoud. De kast is eenvoudig van constructie en gemakkelijk zelf te maken. Er kunnen zonder al te veel kennis van zaken toch met succes bijen in worden gehouden en er is goed mee te reizen. Met een sluitplank kan de ruimte voor het volk worden verkleind. Honing wordt door de bijen achterin de kast opgeslagen en is simpel te oogsten zonder het broednest te verstoren. ±1950.

Glazen simplexkast ofwel lichtkast. Er was in het begin van de 20e eeuw een theorie dat bijen in kasten met veel natuurlijk licht om allerlei redenen beter zouden functioneren, m.n. in drachtarme gebieden. In de praktijk bleken de nadelen (meer broed dan honing, groter voedselverbruik, m.n. 's winters, breekbaarheid materiaal) groter dan de voordelen (rustigere bijen, minder wasmot, versnelde broedaanzet, twee uur langer werkende bijen, sterkere bijen en koninginnen).

Weiss-simplexkast In deze kast kunnen raten zowel dwars op als in de lengterichting van het vlieggat worden geplaatst, al naar gelang de voorkeur (of dwarsheid) van de imker. ±1935.

Gedecoreerde observatiekast met Staphorster schilderwerk.

Vierkantskorf /korfkast ofwel de korf van Dzierzon. Een overgangsvorm tussen de bijenkorf en de bijenkast, met uitneembare raampjes. Toen vrijwel elke imker in Nederland nog met korven werkte, was men in het buitenland al aan het experimenteren met korven en kasten met uitneembare raten. Met name Von Siebold publiceerde veel over dit onderwerp, en ook zijn leraar Dzierzon heeft veel onderzoek gedaan naar het verbeteren van de bijenwoning en de leefcondities van de bijen. Bovendien toonde hij als eerste aan dat alle eitjes in een bijenvolk door slechts één koningin worden gelegd. Toen in 1857 Dr. W. Berlin "zich opgewekt voelde om den heer Westerman (directeur van Artis) voor te stellen eenige zwermen doe op de Zoölogische tuin gevangen waren te behandelen in eenen modelkorf", kocht Artis van de heer Dzierzon een bijenkorf met gebruiksaanwijzing. Uit heel Nederland kwam men naar Artis om deze wonderlijke aanwinst te aanschouwen. De bijenkast van Dzierzon kon aan de zijkant worden geopend om de ramen eruit te nemen. Die zaten namelijk vast aan latjes die in een uitsparing bovenin de kast konden worden geschoven. Door in de zijwand een schuif te plaatsen, kon men het werk van de bijen observeren. In de wintermaanden werd de ruimte achter het glas met stro gevuld als warmte-isolatie. In de zomer konden de bijen in deze ruimte honingraten bouwen; op die plek kon de imker de honing eenvoudig oogsten. De hier getoonde kast is een replica, gemaakt aan de hand van de originele bouwtekening.

Bevruchtingskastje voor het bevruchten van een jonge koningin.

Dubbelwandige spaar-lichtkast zie A12.

Zesraamskastje/Zesramer voor het huisvesten van een klein volkje of een zwerm.

Automatic Een Engelse vinding. Een bijenkast met een omgekeerde trapeziumvorm. Nooit op grote schaal toegepast, zeker niet in Nederland. Het idee was een zelfreinigende kast, omdat alle afval van een volk (dode bijen, parasieten, wasdeeltjes e.d.) vanzelf uit de kast kan vallen. ±1930.

Simplexkast Traditionele Nederlandse, dubbelwandige bijenkast. Hier en daar nog steeds gebruikt.

Simplexkast Klein model (8-raams) tuinkast.

Veluws observatiekastje uit de 19e eeuw.

Kenia-bovenlattenkast Wordt heden in veel ontwikkelingslanden gebruikt i.p.v. traditionele imkermethoden. Hij is goedkoop, simpel lokaal te maken, vergroot de oogst en vereenvoudigt en verlicht het werk, waardoor imkeren voor velen in de Derde Wereld, m.n. voor steeds meer vrouwen, een haalbare bron van (neven-) inkomsten is. Imkeren vormt zo een belangrijke bijdrage aan de lokale economie.

Terug naar boven

Verschillende schaalmodellen van strokorven (geschenk van de heer Kelting) A: Gravenhorster boogkorf (links). Kan in twee compartimenten worden gesplitst. B: Kleine schepkorf (midden) Kiep(s) voor het vangen van zwermen. C: Fraai antiek korfmodel (hangend). D: Laatste in Nederland gebruikte korfmodel (rechts). ±1940.

Boomstamkorf Een van de oudste korftypes.

Lüneburger korf met natuurlijke raatbouw. Geschenk van dhr. R. Hoogendoorn.

Bisschopsmuts of Zwanenhals Oud model korf gemaakt van buntgras op een geraamte van wilgentenen. In gebruik tot ±1940.

Bloempotkorf Speciaal gevlochten korf om als plantenbak te dienen.

Bijenkorf Deze korf heeft een vlakke bovenzijde waarop extra "ringen" (strooien opzetstukken) voor de honingopslag konden worden geplaatst. Dit was vroeger een van de simpelste en meest gebruikte korven, alhoewel hij van plaats tot plaats wel wat verschillende kenmerken had. De raten werden door de bijen zelf en niet, zoals tegenwoordig in de moderne bijenkast, door de imker recht naast elkaar gehangen. Als versteviging stak de imker enkele houten spijlen in de korfwand, waardoor de raten werden gesteund en tijdens het vervoer naar de drachtvelden niet werden beschadigd. ±1930.

Zwermkieps Een korfje om zwermen te scheppen. In de avondschemering worden de bijen uit de kieps in de definitieve bijenkast geschud. ±1930.

Jaagkiep of -kieps werd gebruikt om het bijenvolk uit de korf te jagen om de honing te oogsten of de koningin te vinden.

Schepkiep of -kieps. Een korfmodel dat ook nu nog wordt gebruikt om een bijenzwerm uit een boom o.i.d. te "scheppen".

Heideboogkorf Koudbouw, 9-raams.

Boogkorf Een overgangsfase tussen de vaste en de losse bouw: een korf met raampjes. Diverse types en groottes (zie B10, B12, B13, B16).

Drieraams boogkorfje voor het huisvesten van een zwermpje of bevruchtingsvolk. Een overgangsfase tussen de vaste en de losse bouw. ±1925.

Boxmakorf met los strooien deksel. De honingraten werden door de bijen aan de latjes bevestigd.

Grote boogkorf Een overgangsfase tussen de vaste en de losse bouw: een korf met raampjes. Warm- en koudbouw,16-raams.

Bisschopsmutskorf Oud model korf. Deze is gevlochten om een gewone korf heen.

Boogkorf Klein model, koudbouw. Korf met 9 raampjes.

Korfje op zeer kleine schaal met vlieggat boven.

Terug naar boven

Blaasbalgberoker uit ±1920.

Alley's Trap dient om te voorkomen dat een koningin met de zwerm meegaat. De koningin is groter dan de werksters en kan niet tussen de spijltjes door. Ze klimt dan door een van de fuikjes omhoog en de zwerm voegt zich bij haar, waarna de imker eenvoudig de zwerm kan vangen. Het systeem lijkt aardig maar werkt in de praktijk slecht, omdat een koningin door een zwermlustig volk "op dieet" wordt gezet en slanker wordt, en ook omdat zwermende werksters een koningin door het rooster proberen te duwen, waardoor ze er toch door komt of beschadigd raakt. Hier een groot en een klein exemplaar. ±1930.

Vlieggatverkleiner Een oud Zwitsers model.

Moerrooster Dient om te voorkomen dat de koningin, die niet tussen de tralies door past, eitjes in de honingkamer legt. Hoort bij de zwermzeef (C05).

Zwermzeef Een bijenzwerm wordt door de imker in dit kistje gedaan en het koninginnenrooster wordt daarna op de zwerm gelegd. Dit zakt naar beneden en de oude koningin (een zwerm bevat altijd een oude koningin) is eronder gevangen. De zwerm kan nu worden verwijderd en met het oude volk worden samengevoegd, of er kan een nieuwe koningin worden ingevoerd. ±1930.

Wiel- of rolsporen om bevestigingsdraden in vellen kunstraat te drukken. Het stuk koper aan de onderzijde (bij het wieltje) kan worden verwarmd. Het blijft enige tijd warm en zo wordt de ijzerdraad in de was gesmolten.

Raampjeslichter Dit gereedschap wordt gebruikt om de ramen in de kast iets op te lichten door het onder de bovenlat te schuiven en daarna als hefboom te gebruiken, waarna de imker met zijn handen de raampjes verder kan optillen. Dit is vaak nodig omdat de raampjes door de bijen aan de kast zijn vastgekit met propolis.

Darrenvalletjes om de darren uit het volk te zeven. De darren drukken de klepjes naar buiten maar kunnen er niet meer terug in. De kleinere werksters kunnen door de poortjes in de klepjes wel weer naar binnen. ±1950.

Twee imkerkappen en een imkerhoed waarmee imkers hun hoofd beschermen tegen bijensteken.

Klosje ijzerdraad dat wordt gebruikt om kunstraten stevig in de raampjes te smelten.

Twee metalen ramenlichters om de ramen in de kast op te lichten. De ramen worden door de bijen met propolis vastgekit. Het linkse exemplaar is voorzien van een krabber om de bovenzijde van de ramen van propolis en wasresten te ontdoen.

Kastband die zeer strak om de kast en het deksel wordt getrokken om alle delen van de kast goed op elkaar te houden tijdens het reizen met de bijen, bv. naar drachtvelden.

Vulkaanberoker Een beroker met een veermechanisme die continu rook over het volk kan blijven blazen tijdens het werken in een bijenvolk.

Thüringer ballon Een voederballon met suikerwater die werd gebruikt om de bijen in tijden van nectarschaarste bij te voeren. Hij wordt omgekeerd op de dekplank wordt geplaatst. Het onderstuk steekt door een verstelbare ring door de dekplank waardoor de bijen het voedsel kunnen bereiken. ±1920.

Sectiehoningraam In plaats van twee honingramen kan dit houten vormpje in een bijenvolk worden gehangen. De bijen zullen door de spleten tussen de latjes kruipen en de drie losse bakjes volbouwen met raat. Bij goede dracht worden ze door de bijen gevuld met honing en met was verzegeld. De imker kan dan kostbare verzegelde raathoning verkopen. ±1950.

Voedertoestel dat met de smalle zijde in de opening van het bijennest wordt geplaatst. In de opening wordt een jampot met suikerwater op zijn kop neergezet. In het deksel zitten gaatjes waardoor bijen het voedsel op kunnen zuigen. ±1925.

Stuifmeelval Dit apparaat wordt voor de ingang van het vlieggat gehangen. Wanneer de bijen door de val kruipen, wordt het stuifmeel van de poten geschraapt, waarna de imker het kan oogsten. Dit wordt bij ons zelden toegepast door de schaarste aan pollen, de belangrijkste eiwitbron voor bijenlarven.

Bijenuitlaten worden gebruikt om een honingkamer op een rustige manier bijenvrij te maken. De bijen kunnen de honingkamer wel via de uitlaat uit, maar door de ingenieuze constructie niet meer in. Na 24 uur kan de imker dan de honingkamer afnemen. Diverse modellen uit diverse periodes.

Gatenponsapparaatjes Twee apparaten om gaatjes in de zijlatten van raampjes te maken, waardoor metaaldraad wordt gespannen om raat te verstevigen.

Afstandsrepen Metalen strips om de ramen in een bijenkast op de juiste afstand van elkaar te houden.

Dathe-pijp met ventiel. De rook kan wel uitgeblazen worden, maar kan niet in de mond komen. ±1950.

Bijentabak voor berokers. Soms worden kruiden toegevoegd.

Dathe-pijpen Berokers die gebruikt worden om wat prettiger in de bijenvolken te kunnen werken. Zodra bijen een brandlucht ruiken, zuigen ze zich vol met honing waardoor ze niet meer zo steeklustig zijn en door hun dikte ook niet meer zo gemakkelijk kunnen steken. Ze worden nog steeds gebruikt, hoewel blaasbalgberokers steeds meer aan terrein winnen. Deze modellen zijn van rond 1920.

Imkerkap en -handschoenen Een goede imker wordt niet vaak gestoken. Toch is het raadzaam om tijdens het verzorgen van de bijen altijd goede beschermende kleding te dragen, zeker op het hoofd, om nare gevolgen en (het ontstaan van) allergieën te voorkomen. Er zijn ook complete bijenpakken uit één stuk.

Pennenbevestiger Met dit apparaat kunnen afstandspennetjes in de zijkanten van ramen bevestigd worden als systeem om de ramen op de juiste onderlinge afstand te houden.

Rolmes of spoorwieltje om wasraat op maat te snijden.

Beroker Een antiek model dat met kleine turfblokjes werd gestookt. De rook maakt de bijen handelbaarder.

Voerbak van hout. Ingenieus model met drijvend rooster om bijen te behoeden voorde (zoete) verdrinkingsdood. ±1920.

Dekplank voor voederballon ±1930-1950.

Schaaltje voor voederballon instelbaar. ±1930-1950.

Sigaarhouder voor grote sigaar om al blazende daarmee de bijen te kalmeren. ±1890.

Groot combinatie-voerraam voor suikerwater én droge suiker.

Stuifmeelval Metalen bakje om pollen mee te oogsten. De bijen kruipen door de nauwe openingen heen waardoor de korrels stuifmeel van hun pootjes worden geschraapt en in het opvangbakje vallen. ±1960.

Gietlampjes Twee "lampjes" die werden gebruikt om was te smelten of een rolmes te verwarmen. ±1890.

Terug naar boven

Zwavelstrips In vroeger tijden waren imkers minder vriendelijk voor hun volken. Aan het eind van het seizoen werden veel korfvolken voor de oogst "afgezwaveld", dat wil zeggen gedood met zwavel. Met de komst van de kastimkerij is dit gebruik gelukkig vrijwel verdwenen.

Vlechtpennen Twee metalen pennen die gebruikt werden voor het vlechten van stro bij het vervaardigen van strokorven. ±1880.

Spleuthoutje dat gebruikt werd voor het splijten van braamstengels voor korven. Braamstengels werden gebruikt om het stro te binden. ±1870.

Vorm voor het maken van een voergat in een strooien dekmat. ±1900.

Stop om het voergat in een stromat van een korf af te sluiten.

Mesje met handvat om de braamstengels, die gebruikt werden voor het binden van stro voor korven, (zie ook D03) op de juiste dikte te snijden. ±1900.

Korfspiegeltje dat aan een stokje verbonden in een korf kan worden gestoken om, als zwermverhindering, te controleren op zwermcellen. ±1880..

Haal Mes om braamstengels voor korfbouw te snijden. ±1890.

Vlechtpen voor het vlechten van strokorven. ±1910.

Kribbelrasp Twee koehoorns die werden gebruikt om braamstruiken voor de korfbouw te ontdoen van hun doornen. ±1860. Zie ook D03 en D06.

Voederapparaat dat door de wand van een korf kan worden gestoken. ±1920.

Korfkrammen Drie krammen om twee korven aan elkaar te bevestigen bij het "jagen" van een bijenvolk, ofwel het overbrengen van een volk naar een andere korf. Hiervoor bestonden diverse methodes. ±1910.

Messen Twee korfmessen (om raat uit de korf te snijden) en een darrenmes (om ongewenst darrenbroed uit de korf te snijden). ±1920.

Voerbakjes voor korfvolken. Eind 19e eeuw.

Vlechtring om de juiste dikte van de strooien band voor de korven te verkrijgen. ±1900.

Vormstoelen Twee ijzeren vormen waar omheen korven worden gevlochten.

Terug naar boven

Transportkooitje met metalen spiraal ter bescherming van een koninginnencel. Dit voorkomt dat werksters de cel afknagen. ±1930.

Cellensteker Apparaat om koninginnencellen uit de raat te steken. ±1920.

Stans Houtje om het begin van een koninginnencel kunstmatig te vormen. Het wordt eerst natgemaakt en dan verschillende malen in vloeibare was gedoopt. ±1920.

Pincet om de koningin te pakken ±1920.

Darrenrooster Werkbijen en koninginnen kunnen tussen de spijlen van het rooster door, maar darren niet. Het wordt gebruikt op bevruchtingsstations voor koninginnen, zoals op Schiermonnikoog, waar geen ongewenste darren mogen rondvliegen. De darren die met de koningin waren meegekomen worden zo in hun kastje opgesloten.

Introductiekooitjes waarmee de koningin in een ander volk wordt ingevoerd of waarin ze tijdelijk met een paar werksters kan worden bewaard. Kooitjes uit diverse periodes.

Invoerkooitjes om een nieuwe koningin in een volk te introduceren

Arrestkooitjes of clips. Metalen of plastic knijpers om koningin van de raat te plukken. Per ongeluk meegepakte werksters kunnen via de openingen ontsnappen. De metalen knijper stamt uit ±1920, die van plastic uit de jaren tachtig.

Verzendkooitjes voor koninginnen uit diverse periodes.

Houten moerrooster zoals dat vroeger met veel geduld werd gemaakt. Moerroosters dienen om te voorkomen dat de koningin, die niet tussen de tralies door past, eitjes in de honingkamer legt. ±1910. Moderne moerroosters zijn van metaal of kunststof.

Ingenieus invoerkooitje De koninginnencel wordt aan de zijde van het blikken plaatje door het linkergat gestoken. Door het gat met moerroostertje wordt een aantal werksters toegevoegd. Voedsel in de vorm van suikerdeeg wordt eerder in de rechtercompartimenten gedaan. Het kooitje wordt warm gehouden bovenin een bijenvolk. ±1930.

Merkset uit de jaren dertig met staniolplaatjes (tinfolie) in diverse kleuren (nu vervaagd) met daarop nummers van 1-100. Zo'n plaatje werd met een druppeltje schellak op het borststuk van de koningin aangebracht om haar te merken.

Mofu vangfuikje Moerfuik voor het merken van koninginnen. Een Nederlandse vinding van Dr. Peeters uit het begin van de 20e eeuw. De fuik wordt over de koningin heen gezet, de koningin kruipt door de fuik en kan niet meer terug. De imker kan haar dan zonder angst voor verlies binnen merken.

Stanley's koninginnenteeltsysteem Met de scherpe achterkant van het koperen buisje wordt een werkstercel met larve uitgestanst. Het buisje wordt over de houten pen geschoven en het geheel wordt in de perspex plaat gezet en op een moerloos volk geplaatst. Het is de bedoeling dat het moerloze volk dan koninginnencellen op de plastic doppen gaat bouwen. ±1930.

Vangfuikjes uit ±1930 voor het merken van koninginnen. De koninginnen worden d.m.v. een slangetje in de fuik gezogen.

Invoermethode Aan de houten stop wordt door de imker een koninginnencel bevestigd. De stop wordt in het plankje geschoven en dit wordt boven het bijenvolk gelegd, waarna de koningin in het volkje kan uitlopen. ±1930.

Bevruchtingsraampje Een raampje voor het antieke bevruchtingskastje (A05). Aan de toplat van het raampje wordt een koninginnencel geklemd, opdat een jonge, onbevruchte koningin in het volkje kan uitlopen. ±1900.

Koninginnenteeltraampjes Raampjes waaraan koninginnencellen kunnen worden bevestigd. In de kooitjes kunnen de koninginnen uitlopen.

Invoerkooitje Slimme constructie met pennen om het kooitje met de nieuwe koningin tussen de raten op te hangen. ±1935.

Mackensen-inseminator Oud, maar het principe van het model van dit apparaat voor het wordt nog steeds gebruikt voor het kunstmatig insemineren van koninginnen. De koningin wordt met behulp van koolzuur in het perspex houdertje onder narcose gebracht. Kunstmatige inseminatie wordt gebruikt voor het creëren van zuivere teeltlijnen en het kruisen van bijenrassen. ±1950.

Welgemuth-kooitje Een kooi om een koningin uit een koninginnencel te laten uitlopen omringd door raatbouwende jonge bijen.

Merknetje Vaak worden koninginnen met een kleurstipje gemerkt. Daarvoor wordt elk jaar één van een serie van vijf internationaal afgesproken kleuren (wit, geel, rood, groen en blauw) gebruikt, zodat de leeftijd van de koningin altijd bekend is. Om de koningin te merken plaatst men haar in een apparaatje als dit. Met behulp van de zachte ondergrond wordt zij tegen het gaasje gedrukt. De imker kan haar dan door de mazen heen van een gekleurde stip voorzien.

Koninginnenvanger

Koninginnenteeltkooitje van perspex voor observatie.

Celbeschermers om een koninginnencel te behoeden voor beschadiging door bv. werksters of een andere koningin. Metaal (±1935) en plastic (1997, Nicot-systeem).

Arrest-wisselkooitjes om de koningin op de raat vast te zetten, bv. om haar te merken.

Terug naar boven

Handhoningslinger Dit apparaat draait op een punt op de grond en met de hand wordt er aan de bovenkant een slingerende beweging aan gegeven. De honing vliegt uit de raat en verzamelt zich in het bakje. Daarna kan de honing er door een tuitje aan de achterkant worden uitgegoten. ±1935.

Ontzegelmes Dit kan verhit worden door het in kokend heet water te dopen. Daarna is het eenvoudiger de wasdekseltjes van de honingraat te verwijderen, alvorens de ramen te slingeren.

Honingzeef ±1920.

Erica-borstel die dient om de vaste heidehoning wat vloeibaarder te maken zodat ze geschikt wordt om geslingerd te worden. De borstel wordt herhaaldelijk in de cellen geprikt en bewogen. ±1935.

Rietsche's waspers De pers is losneembaar scharnierend verbonden. In een warme ruimte wordt eerst een lepel losmiddel (zeepoplossing, aardappelwater, of een mengsel van heidehoning, brandspiritus en water in de verhouding 1:3:4). Daarna wordt de pers gesloten en het teveel aan losmiddel afgegoten. Na opening van het apparaat gaat er aan de scharnierzijde een lepel hete (niet kokende) was in. De pers wordt gesloten en daarna wordt het deksel losgemaakt waarvan dan het vel kunstraat kan worden afgehaald. ±1930.

Dubbele honingzeef Na het slingeren van de honing gaat de honing eerst door de grove, daarna door de fijne zeef. Daarmee wordt de honing gezuiverd van kleine onreinheden als wasdeeltjes e.d.

Ontzegelvorken Twee veeltandige vorken om de door de bijen ter conservering van de honing op de raten aangebrachte wasdeksels (de zegels) voor het slingeren te verwijderen.

Hand- of veldslinger ±1930. Geschenk van dhr. Kelting. Er zijn vele soorten slingers, maar alle werken volgens het principe van de centrifugale (middelpuntvliedende) kracht: door de snelle slingerbeweging vliegt de honing uit de cellen van de raten en zakt naar de bodem van de slinger, waar hij wordt opgevangen.

Koperen raatwassmelter Het apparaat wordt met water gevuld en boven een vlam verwarmd. De was vloeit via de koperen richels naar het tuitje en dan het bekertje in. Het vuil blijft achter en de was krijgt door het koper een warmgele kleur. Roodkoper kleurt de was nog fraaier. ±1920.

Ontzegelbak ±1950. Voor het honing slingeren moeten de door de bijen ter conservering op de honing aangebrachte wasdekseltjes worden verwijderd met een ontzegelvork of -mes. Dat gebeurt boven een ontzegelbak waarin de gelekte honing en wasdeeltjes worden opgevangen.

Hand-kolbtoestellen voor het in de raat losmaken van vaste heidehoning voor het slingeren.

Zonnewassmelter Bijenwas is een kostbaar product waar je zuinig mee om moet springen. Oude was en raten wordt in het bovengedeelte van de smelter gelegd en de zonnewarmte smelt de was, die in een opvangbak wordt v erzameld. Vervolgens wordt hij gezuiverd en verwerkt tot kunstraat, kaarsen of andere wasproducten. Het is een goedkope manier om was te recycleren, maar niet erg efficiënt, omdat heel wat was toch nog in het residu achterblijft.

Houten honingpers ±1930.

Houten honingpers ± 1890.

Kolbtoestel voor het vloeibaar maken van heidehoning voor het slingeren. Heidehoning is zo stevig dat ze pas kan worden geslingerd als ze los is gemaakt met dit toestel door de pennen in de raat te steken en zachtjes te bewegen. Dit én het verlies van volken door de late heidedracht verklaren de hoge prijs van de gegeerde heidehoning. ±1925.

Drentse klap-pers Een eikenhouten bak waarin honingraat werd uitgeperst. Voor het persen werden de raten in de paardenharen perszak gedaan. De zak werd vervolgens in het persgat gelegd en met de schroef door het persblok naar beneden geduwd. De honing werd zo door de gaten naar buiten geperst. Deze oude Drentse klap-pers is rond 1840 door Pieter Doedes gemaakt. De poten, de schroef en de persklap zijn authentiek, de persbak stamt uit 1983 en is naar een oud model in het bijenmuseum in Vledder gemaakt. Pieter Doedes was imker te Enkhuizen. Regelmatig voer hij met de beurtschipper en zijn tjalk "De Geus" van Enkhuizen naar Kampen en van daar naar Avereest. Daar plaatste hij zijn ±400 korven in de boekweit- en heidevelden. Behalve honing vond hij er ook zijn latere vrouw. In 1885 kwamen vader en zoon Doedes op de Zuiderzee voor Kampen bij zeer warm en windstil weer stil te liggen. De korven in het oververhitte ruim moesten in allerijl aan dek worden gehaald en van hun afsluitdoek worden ontdaan, een zwaar en onplezierig karwei. De oogst van dat jaar was echter zeer goed. Veel van de korven stonden op maar liefst vier stroringen (opzetstukken, het equivalent van de moderne honingkamers) en wogen over de vijftig kilo.

Waskanon In de horizontale cilinder wordt was in een losse geperforeerd koker gedaan. In het onderstuk wordt water verhit. Als er stoom ontstaat, smelt de was die er dan door de opening uit vloeit. ±1925.

Eenvoudig waspersje van eikenhout zoals dit vroeger vaak door imkers werd gemaakt. ±1860.

Honingkraan van brons die op een vat met honing werd bevestigd om honing af te tappen. ±1920.

Grote waspers Geschenk van het hoofdbestuur. 19e eeuw.

Honingzeef ±1950. Na het slingeren wordt de honing eerst in een grove en daarna in een fijnmazige zeef gereinigd en van wasrestjes ontdaan. Daarna gaat de honing in het honingvat om af te rijpen.

Terug naar boven

Kunstraat Kunstraat wordt aan de bijen gegeven om honing te besparen (voor het bouwen van één honingkamerraat hebben de bijen 12 gram honing nodig, bovendien kunnen bijen hun tijd dan aan andere zaken besteden), om darrenbroed te vermijden, en om mooie rechte raten te verkrijgen.

Stuifmeel Afkomstig van verschillende plantsoorten.

Diverse wassoorten: (a) Argentinië 15-04-1988; (b) Marokko 20-04-1988; (c) Mexico 27-04-1988; (d) Madagaskar, Majunga; (e) Tanzania 13-04-1988; (f) China; (g) Haïti; (h) VS 30-03-1988.

Propolistinctuur uit Spanje en Nederland. Een sterk antiseptisch middel voor het behandelen van wondjes. Zie G14.

Bijenwas Bijenwas wordt, na van 1970-1990 wat in onbruik te zijn geraakt, weer steeds meer als grondstof gebruikt vanwege de vraag naar natuurzuivere producten. Het wordt o.a. gebruikt in meubelwas, schoensmeer, autowas, skiwas, cosmetica en artikelen voor de persoonlijke verzorging en drop.

Oost-Afrikaanse was Vroeger werd meer dan de helft van de wereldproductie van bijenwas verhandeld in Dar-es-Salam, waar een strenge kwaliteitscontrole plaatsvond. Tegenwoordig komt was steeds vaker uit Zuid-Amerika en Azië.

Japanse was die industrieel gebleekt is.

Koningin op raat Afgietsel in was.

Waskoek

Waskaarsen

Gekleurde was

Koperkleurige was Was die met een koperen smelter is gesmolten, neemt de kleur van het koper aan, dus wordt goudgeel of roodkoper.

Vloeibare propolis (zie G14)

Gedroogde propolis Propolis wordt door bijen gemaakt van de hars van bepaalde planten. Ze gebruiken het voor het dichtkitten van kieren in hun woning en voor het balsemen van ongerechtigheden (bv. een dode muis). Imkers verzamelen het om het te gebruiken als reparatiekit voor hun bijenkasten. Tegenwoordig wordt het steeds vaker in de farmaceutische industrie gebruikt vanwege de desinfecterende en genezende eigenschappen. Pas wel op: 1 op de 2000 mensen is sterk allergisch voor propolis.

Terug naar boven

Wandplaat Bijenplaat: Insecten Boerman & Kuip, Wolters.

Wandplaat Honingbij: vormenleer en ontleedkunde KBIN.

Wandplaat Apis Mellifera II, Pfurtscheller. Nijhoff, Den Haag. ±1930?

Bijenfoto's Zwart-wit close-up foto's in lijstjes.

Pentekening van het Nieuwe Bijenpark. Jan J. Bosma, 05/1978.

Wandplaat Apis Ligustica, in lijst.

Foto van de 1e Imkerdag 1924 uit "De Practische Imker". Geschenk van dhr. H. Beil. Foto genomen op 27/09/1924.

Verklarende tekstkaartjes uit de begintijd van het museum.

Foto in lijst van Middeleeuwse bijengravure.

Foto in lijst Geert v.d. Brink, "Nederlands oudste korfimker".

Bakhuis met bijenstand Pentekening van J.A.L. van Blommestein uit 1939, naar een origineel uit 1741.

These Bees Are Called Drivelings Pentekening van J.A.L. van Blommestein uit 1939? Naar een Engels origineel uit 1761.

Imker met stal Ingekleurde pentekening. J.A.L. v. Blommestein naar een origineel van Fr. V. Eeckhout uit 1711. 1939.

Fotocollage Reizen met de bijen naar het "nieuwe land" in de Wieringermeer in 1937 en 1938. 2 grote foto's.

Fotocollage Een zwerm vangen op het Bijenpark, jaren dertig.

Fotocollage Het park aan de Sloterweg in de jaren dertig en veertig. Personen en plaatsen. 4 grote foto's.

Fotocollage Imkers en kasten in de jaren 30 tot 50. 9 foto's.

Franse bijenplaten "Ailes de l'ouvrière"; "Pattes antérieures de l'ouvrière et jambes postérieures de l'ouvrière." ±1930.

Kastkaarten om de ontwikkeling van een volk bij te houden.

Fotocollage AVBB-stand op Gouden Imkerfeest, Assen, 1947.

Linosnede Imker & korven. ± 1965, V.S.R (Julia v.Verschuer?)

Foto van Jan J. Bosma in lijst. Begin jaren 70.

5 Posters in kleur: bijen, pollen, propolis, honing, gelei.

2 Lichtbakken met tekeningen en tekst: de anatomie v.d. bij.

Celvormige wandpanelen 6x. Uitleg over pollen in Nederland.

Collage van tekenwerk van Jan J. Bosma.

Collage Obligatie 1948, Acte 1908 (kopie), foto's oude parken.

Aquarel van tuinhuisje door A.Scheerder. 1984.

Terug naar boven

Loep om bijen te bestuderen. Antiek model van voor 1900.

Duitse bijentongmeter ±1935. In de spleet wordt honing gesmeerd vanaf de achterzijde tot aan de glaszijde. Het stukje hout waaruit de meter hoofdzakelijk bestaat is wigvormig. De bijen kunnen alleen honing halen zover hun tong strekt. De resterende honing blijft zichtbaar waardoor men kan aflezen hoe lang de tong is. Bij verschillende bijenrassen verschilt de tonglengte aanzienlijk.

Borststukmeter Men plaatst dit apparaat voor de vliegopening van de bijenkast. Het wordt net zolang aangeschroefd tot de werksters er niet meer doorheen kunnen, waarna op de schaalverdeling in tiende millimeters kan worden afgelezen hoe dik het borststuk van de werkbijen is. ±1935.

Tongmeter ±1930.

Microscoop met lenzen en toebehoren in houten kastje. Leitz nr. 487121; 05/11/1955.

Microscoop met lenzen en toebehoren in houten kastje. Leitz nr. 352031; 03/11/1939.

Microscopen Twee stuks in houten kistjes. Jaren 50/70.

Terug naar boven

Herinneringspenning van de VBBN aan de Floriade van 19??

Herinneringspenning uit 1934 aangeboden door de gemeente Amsterdam aan de AVBB.

Herinneringspenning van de imkerdag 1947 en het vijftigjarige bestaan van de VBBN.

Herinneringspenning van de deelname aan de Floriade van 1982 waar de inzending van de AVBB goud won.

Houten medevaatje voor het bereiden van "honingwijn", mede.

Vijf vogelnestjes met eieren 1) pimpelmees; 2) zanglijster; 3) heggenmus; 4) merel; 5) winterkoning.

Oude balansweegschaal om bv. honing af te wegen.

Unster Weegschaal om o.a. honing te wegen. ±1880.

Bijenpoten Twee sterk uitvergrote bijenpoten ter demonstratie.

Ransuil-braakbalonderzoek uit de zomer van 1976 op het Nieuwe Bijenpark. Vondsten gegoten in perspex.

Braakbalonderzoek uit de winter van 1976/1977 op het Bijenpark. Vondsten gegoten in perspex.

Vaasje in Delfts Blauw ter herinnering aan het Internationale Bijencongres in Amsterdam in 1947.

Vitrinekastje met twee tropische vlinders.

Entomologische verzameling in kastje met 8 laden. Gedeeltelijk gerestaureerd in 2004 door Harry van Oorschot.

Metamorfose van larf tot bij in glas.

Medekruikje met honingwijn van het Ierse kasteel Bunratty.

Wespenraten

Bijenpark schoencrème Twee potjes bruine schoensmeer uit het verleden van het Bijenpark.

Vogelkastje in beton door Jan J. Bosma.

Schaal met oor in beton door Jan J. Bosma.

Spaarvarken in beton door Jan J. Bosma.

Plantenbak in beton door Jan J. Bosma (staat 's zomers buiten).

Vogels Houten inlegwerk door Jan J. Bosma.

Vaas in beton, beschilderd, door Jan J. Bosma.

Honingpotten Twee decoratieve oude honingpotten.

IJsvogel opgezet, op tak.

Gierzwaluw opgezet.

Tafeltje met houtinlegwerk door Jan J. Bosma.

Klok in de vorm van een bijencel.

Raamhanger honingbij Glas in lood. 1984.

Horzelnest uit Frankrijk. Geschenk van de Buckfastclub.

Terug naar boven